اينكه مراد از خلق ، دين است نيست بلكه قرينه بر اين است كه خلق به معناى سجيّه است و مىفرمايد : اگر كسى كه دين و اخلاق درستى دارد رد كنيد فساد كبير پيش مىآيد . پس اين روايات دليل بر اشتراط ايمان نيست . استدلال صاحب حدائق به ساير روايات استدلال ديگر صاحب حدائق به رواياتى است كه زرارة و حمران بن أعين نقل كرده‌اند ، زرارة خدمت امام صادق عليه السلام مشرف مىشود . حضرت به او مىفرمايد : با مرجعه و حروريّه ازدواج نكنيد اما با زنانى كه بُله هستند مىتوانيد ازدواج كنيد . زن‌هايى كه عارفه نيستند ، ولى ناصبه هم نيستند « 1 » . زراره عرض مىكند كه مردم يا مؤمن هستند يا كافر و زن‌هايى كه بُله هستند مؤمن نيستند ، پس كافرند و ازدواج با كافر صحيح نيست . اين شبهه براى زراره پيش مىآيد و نظير آن براى حمران بن أعين نيز پيش مىآيد منتها او مىگويد برخى از نزديكان ما مىخواهند ازدواج كنند و حضرت مىفرمايد با بُله ازدواج كنند ، حضرت در جواب زراره مىفرمايد : قسم ثالثى وجود دارد و آن بُله است كه نه مؤمن است و نه كافر ولى مسلمان است « 2 » . صاحب حدائق مىفرمايد : از اين روايات استفاده مىشود كه مخالفينى كه بُله نباشند داخل كفارند ، زيرا راوى گمان كرده كه مردم يا مؤمنند يا كافر و ازدواج با كافر صحيح نيست . و امام عليه السلام سخن او را در اينكه ازدواج با كافر جايز نيست و در ميان مخالفين كافر وجود دارد امضاء فرموده‌اند اما حصر مردم در مؤمن و كافر را ردع نموده‌اند و مىفرمايد : اگر كسى مؤمن نشد اين طور نيست كه حتماً بايد كافر باشد بلكه ممكن است داخل در مستضعفين و بُله باشد ، بنابراين از اين روايات استفاده مىشود كه ازدواج با مخالفين معمولى كه بُله نيستند و ناصبى هم نيستند جايز

--> ( 1 ) - تفسير بُله به زنانى كه عارفه نيستند و ناصبى هم نيستند در روايات آمده است كه بعداً متعرض آن روايات مىشويم . ( استاد دام ظله ) ( 2 ) - وسائل الشيعة 20 / 554 ، باب 11 من ابواب ما يحرم بالكفر و نحوه ، حديث 1 ؛ و ص 557 ، حديث 7 ، حديث 12 همين باب نيز ملاحظه شود .